Damatrys Sarayı, gün yüzüne çıkarılacak
”Tanrıça Demeter”in adının verildiÄŸi Samandıra’da inÅŸa edilen ve yapıldığı dönemde Ä°stanbul dışındaki en büyük ve en önemli eser olması özelliÄŸi taşıyan Damatrys Sarayı Ä°stanbul Ä°l Özel Ä°daresi tarafından restore edilecek.
Ä°stanbul’a baÅŸta eÄŸitim ve saÄŸlık olmak üzere, kültür, spor, tarım ve güvenlik gibi alanlarda özel hizmetler sunan Ä°stanbul Ä°l Özel Ä°daresi, kültür alanında gerçekleÅŸtirdiÄŸi hizmetlerine bir yenisini daha ekliyor.
Ä°stanbul Ä°l Özel Ä°daresi, Bizans imparatorlarından II. Tiberius ile Maurikios (578-602) tarafından, “Tanrıça Demeter”in adının verildiÄŸi Samandıra’da inÅŸa edilen ve yapıldığı dönemde Ä°stanbul dışındaki en büyük ve en önemli eser olması özelliÄŸi taşıyan Damatrys Sarayı’nı restore ettirecek.
Ä°stanbul Ä°l Özel Ä°daresi tarafından proje çizimine baÅŸlanan Damatrys Sarayı’nın rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri tamamlanarak onay için Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na gönderilecek. Yapılacak restorasyon çalışması ile Damatrys Sarayı gün yüzüne çıkarılarak bir açık hava müzesi haline dönüÅŸtürülecek.
Bizans imparatorlarından II. Tiberius ile Maurikios tarafından, o dönemdeki adı “Demeter” olan Samandıra’ya inÅŸa ettirilen “Damatrys Sarayı”, 14 yüzyılın yorgunluÄŸuna raÄŸmen hala tarihe meydan okuyor. Sarayın boyutları ve nitelikleri göz önüne alındığında, Bizans’tan günümüze ulaÅŸan en önemli yapılardan biri olarak görülüyor. Ancak 1980’lerden sonra Samandıra’nın yoÄŸun göç alması ve bölgedeki çarpık yapılaÅŸma ile ilgisizlik sonucu saray, yaÄŸma ile yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış.
Sarayın ismi, Samandıra’nın tarihte rastlanan ilk adı olan Demeter’den geliyor. Demeter, Yunan mitolojisinde “tarım ve bereket tanrıçası” anlamına geliyor ve insanlara toprağı ekip biçmesini öÄŸreten “tanrıça” olarak biliniyor. Ayrıca Samandıra, rivayetlere göre yabani hayvan çeÅŸitliliÄŸiyle av için de tılsımlı bir mekan olmuÅŸ, Bizans imparatorlarının en gözde sayfiye alanlarından biri haline getirmiÅŸ.
O dönemde, yazlık sayfiye alanlarına düÅŸkünlüÄŸü ve av merakıyla tanınan Bizans imparatorlarından II. Tiberius ve Maurikios tarafından Samandıra’ya bu saray inÅŸa ettirilmiÅŸ.
Kalıntıları günümüze kadar ulaÅŸan ve literatüre “Damatrys Sarayı” olarak geçen bu saray, inÅŸa edilme amacı olan av ve dinlenmenin yanı sıra Ä°stanbul’un Anadolu’ya açılan kapısı da olmuÅŸ. Anadolu’ya yapılacak seferlerin yol güzergahında inÅŸa edilmesi sebebiyle Bizans ordusunun toplanma ve konaklama bölgesi olarak kullanılmış. Ä°mparatorlar, Anadolu’dan dönerken de baÅŸkente girmeden evvel son gecelerini bu sarayda geçirirlermiÅŸ.
Ä°mparator, sefer dönüÅŸünde Samandıra’da konaklarken, haberciler bir gün önceden baÅŸkente ulaşır ve Ä°mparator’u karşılamak için gerekli hazırlıkların yapılmasını temin ederlermiÅŸ. Ancak saray, 12. ve 13. yüzyıldan itibaren kullanılamaz hale gelir. Bugün yıkıntıları arasında haç biçimindeki sarnıcı, kemer ve tonozları teÅŸhis edilebilen sarayın, gözle görülen bölümünden çok daha büyük bir alanı kapsadığı tahmin ediliyor.
